Remix është një iniciativë për ndryshimin e të ardhmes së sistemit të grumbullimit e riciklimit të plehrave në Tiranë. Duke parë rrjetin e gjerë informal të grumbullimit të plehrave të riciklueshme (rrjet i cili kohët e fundit ka përfituar mjaft kohë televizive për shkak të konfliktit midis policisë bashkiake dhe banorëve romë të Tiranes) Synurbia propozon një lojë urbane për të inkurajuar e edukuar qytetarët e Tiranës me konceptin e riciklimit.

Synurbia ka kryer instalimin e disa paneleve me ngjyra të forta pranë kazanëve gri të plehrave me qëllim konsolidimin e materialeve të riciklueshme. Objektivi i paneleve është inkurajimi i publikut në identifikimin dhe ndarjen e plehrave të përditshme të riciklueshme. Sistemi është i dizenjuar që të mos ketë asnjë impakt negativ në funksionin aktual të kazanëve të plehrave.

Synurbia është një laborator urban, krijuar nga katër arkitektë shqiptarë e të huaj me pervojë në design, arkitekture e urbanistike. Vetë emri simbolizon qëllimin e këtij grupi: një projekt bashkëpunues për t’ju adaptuar jetës në kontekstin aktual urban. Ju ftoj ti vizitoni në faqen e tyre në http://synurbia.wordpress.com

Te apasionuar pas strukturave ekspresive, materialeve pa kohe dhe kujdesit ndaj detajeve ndertimore. Perqendrohemi ne hapesira plot drite dhe ndjesi nderlidhjeje midis objektit dhe hapesires qe e rrethon ate.

Shtepia C114 permbledh keto ide te skuadres duke krijuar hapesira te ndryshme por te mire-integruara me njera tjetren. Per tu vecuar dhoma e ndenjes me oxhakun e veshur me mermer dhe qilari i veres me veshjen e brendshme me tulle te kuqe. Falemnderojme Fatlum Haliti-n qe ndau projektin me ne dhe urojme te shohim prodhime po kaq cilesore te ndertuara ne Kosove e Shqiperi nga Postarch.

Projekt-propozimi për konkursin e arkitektures “Why Tall” nga Ajmona Hoxha, Elis Vathi dhe Klodiana Millona eshte nje nga punet e para “Made in Albania” që arrin sukses dhe shikueshmëri ndërkombëtare në pak javë. Tre arkitektët e rinj mundohen të reflektojnë mbi ndryshimin e thelle midis klasave socio-ekonomike në New Delhi, Indi.

Objekti ndodhet përballë ndërtesës më të lartë në New Delhi e cila njëkohësisht përdoret nga elita ekonomike Indiane si qëndër tregtare. Propozimi tenton të sfidojë ndryshimin midis klasave duke ndërtuar një strukturë e cila sfidon në vertikalitet simbolin arkitektonik të të pasurve ndërkohë që krijon hapësira të vetë-përballueshme dhe jeshile për të varfërit të cilët e popullojnë.

Njësitë modulare të banimit përsëriten parametrikisht duke ndjekur formën estetikisht interesante të objektit; njëkohësisht forma e krijuar maksimizon sasinë e dritës diellore për çdo njësi. Secili prej apartamenteve është i pajisur me sistem filtrimi të ujit të pijshëm dhe panele diellore me bateri të integruar. Midis njësive të banimit ndodhen hapësira publike si edhe hapësira të gjelbëra që – përtej pastrimit të ajrit të ndotur urban – shërbejnë edhe si oborre te vogla bujqësore.

Talentin e Ajmonës dhe Klodianës e kemi ndeshur edhe tek zyrat e Anima Pictures me projektin “Nuhat Drurin!” – pasqyruar në p-ark para disa muajsh.

Po ripropozoj të përkthyer një intervistë të arkitektit korean WooJae Sung nga Obleo Design Media – Korrik 2009; ku eksplorohet krijimi i dizajnit gjenerativ dhe kuptimi i tij për arkitekturën e shekullit të 21-të.

Mjetet e Dizajni gjenerativ  përmbysin skenarin e mendimit arkitektonik.

Nga Brett Duesing, Obleo Design Media

“Disa e shohin dizajnin e kompjuterizuar si krijimi i shpejtë i formave të çuditshme e të çmëndura,” – shprehet arkitekti WooJae Sung. Format tre dimensionale mund të duken formale e arbitrare, ama metoda pas tyre nuk është e tillë. “Ndryshe nga keqinterpretimi modelimi gjenerativ është thelbësisht i bazuar në racionalitet. Mjetet e reja të krijimit e zhvillimit parametrik lindën si nevojë e mendimit arkitektonik nga poshtë-lart”.

Dizajnerat kanë dy pikënisje të ndryshme në krijimin dhe konceptimin e formave të reja strukturore: nga lart-poshtë dhe nga poshtë-lart. Nga lart-poshtë është modeli klasik, me teknikën e qendrës karteziane të të zgjedhurit të formës së përgjithshme të objektit e pastaj të mbushjes së tij. Nga poshtë-lart – siç mund të merret me mënd – implikon të kundërtën: fillon me elementet gjeometrikë si tullat e objektit përfundimtar. Nëpërmjet përsëritjes dhe variacionit sipas rregullave logjike, këto elementë shtohen duke përcaktuar kështu sisteme më të mëdha e të komplikuara.

Konceptimi nga poshtë-lart gjehet në plot displina të tjera artistike por është ende i rralle në arkitekturë. Sung ama mendon se ky lloj konceptimi është duke u rritur me progresion gjeometrik. Ai së fundmi ligjëroi në një seminar në Cornell, ku studentë të arkitekturës eksperimentuan ne gjenerimin e formave komplekse tre dimensionale nëpërmjet replikimit dhe përsëritjes automatike të një sërë elementësh. Seminari përdorte aplikacionin relativisht të ri Grasshopper – një plug-in parametrik për programin e mirënjohur Rhinoceros.

“Në perspektivën time, proçesi i dizajnit gjenerativ nuk është një nën-disiplinë e arkitekturës por një paradigmë e re.” – thotë Sung. “Mjetet tradicionale të arkitekturës dhe dizajnit na kanë detyruar të mendojmë nga lart-poshtë ndërkohë që mjetet parametrike e gjenerative po e zgjerojne horizontin e profesionit.”

“Përpara mbërritjes së mjeteve parametrike e gjenerative, krijimi nga poshtë-lart kërkonte shume kohë, mund dhe rigorozitet,” – thotë Sung. “Ndryshime në parametrat apo ndërlidhjet midis dy objekteve kishin si pasojë rikrijimin e plotë të modelit nga fillimi në mënyre manuale.” Ai citon punët e Eduardo Arroyo apo Ciro Najle si shëmbuj të dizajnit nga poshtë-lart pa ndihmën e kompjuterit.

Por me mjete gjenerative dixhitale të cilat mund të programojnë e manipulojnë lehtësisht elementeët e sistemit, Sung dhe “artistë” të rinj të dizajnit nga poshtë-lart kane një mundesi të re për të përmbysur skenarin e paradigmës dominante të mendimit nga lart-poshtë.

Arratisja nga rrjeti

Mjetet e dizajnit tradicional, metodat e ndërtimit, si dhe eksperienca e kanë përforcuar mendimin nga lart-poshtë. Kudo që hedhim sytë rreth e rrotull nesh na bëhet e qartë se ajo që shohim ka filluar nga një vizore me kënd 90? në tavolinën e vizatimit.

Kohët e fundit prodhimi i dizajnit gjenerativ ka filluar të shfaqet në arkitekturë – ama aplikimi i këtij të fundit mbetet shumicën e kohës në textura estetike, apo forma të “çmëndura” zbukuruese në muret e ndërtesave që ne thelb jane të ndërtuara me mënyrën tradicionale të mendimit nga lart-poshtë.

Sung provon se dizajni nga poshtë-lart është shumë më shumë se kaq e mund të arrijë deri aty sa të pershkruaje, krijojë e prodhojë të tërë formën arkitektonike. Kohët e fundit Sung eksploroi arkitekturën e Unite D’habitation në Marsejë nga Le Corbusier.  E konsideruar si një nga ikonat e historisë së arkitekturës moderne, njësia e banimit e ndërtuar në 1945 është simbol dhe burim i frymëzimit të jetës së sotme urbane.

“Kerkimet e mija zbuluan se apartamentet e banimit më shumë se të bazuara në tipologjinë e tyre ishin thellësisht të influencuara nga sistemi statik i rrjetit,” – thotë Sung, i cili ri-0rganizoi në mënyrë dixhitale ambjentet kryesore të kompleksit të Le Corbusier – sipas metodës nga poshtë-lart – duke evituar përsëritjen të ndërtesës origjinale e duke i shtuar fleksibilitet madhësisë dhe formës së apartamenteve individuale. “Doja të propozoja një alternativë të të bërit të arkitekturës duke u bazuar në logjikën e ndërlidhjet e brëndshme të një ndertese e jo tek rrjeti katror i përsëritur.

Ri-konceptimi cilindrik lejon për më shumë variacion në konfigurimin dhe ndarjen e dhomave duke u bazuar në një liste rregullash të thjeshta gjeometrike. Si prerjet e një trungu peme, planet e dyshemesë së ndërtesës gati qarkore, i ngjajnë njëri-tjetrit ama janë njëkohësisht të veçantë. Kur forma e dyshemesë lëviz, struktura vertikale lëviz bashke me të duke krijuar variacion, vërtetësi dhe karakter brenda por edhe jashtë. Sung e gjeti zgjidhjen optimale për 10 kate duke përdorur programin e sipër-përmendur: Grasshopper.

“Mendoj se tregon një aplikim ndryshe të mjeteve parametrike në arkitekturë – një aplikim më thelbësor që çlirohet nga paragjykimet e post-modernizmit dekorative dhe gjeneron nje bashkësi formash dhe strukturash te përshtatshme për jetën e njëriut.

Transformues Natyrorë

Një nga të mirat e proçesit nga poshtë-lart është se ai i përngjason më shumë rritjes natyrore e organike e rrjedhimisht edhe rezultatet që ai prodhon janë të tilla. Kompleksiteti biologjik krijohet nga poshtë-lart: nga molekulat tek qelizat, nga qelizat tek organet e nga organet tek organizmat.

Profesori i famshëm i Berkeley Christopher Alexander ka mbushur volume të tëra me shëmbuj të formës nga natyra dhe arkitektura lokale e vernakulare – duke i kontrastuar këto me shëmbuj të papershtatshëm të ndërtesave të kohës sonë në serinë e tij të librave: “Natyra e Rregullit.” Ai argumenton se arkitekturës nga lart-poshtë , e bazuar në imazhe abstrakte dhe rrjete Karteziane, i mungon një kualitet që është i vështirë të verbalizohet. “Shpirti” mund të jetë një mënyrë për ta përshkruar. Nga ana e eksperiencës arkitektonike të njerëzve strukturat e prodhuara në masë nga lart-poshtë shpesh herë mund të ngjanë impersonale, të ftohta ose “të vdekura,” ndërkohë që objekte të krijuara nëpërjmet metodave të gjenerimit organik krijojne një ndjesi më miqësore, të ngrohtë e natyrale.

Këto benefite mund të jenë subjektive, por terheqja e Sung nga strategjitë e reja te krijimit dhe dizajnit lind nga horizonti dhe hapësirat që ka dizajneri në momentin që rrjeti kartezian nuk është më aty. “Për mua, proçesi i dizajnit nga poshtë-lart do të thotë kontroll kundrejt fuqinsë, fleksibilitet kundrejt statikes, dhe mundësi kundrejt stabilitetit.

Të ndërtosh ndryshe

Modelimi gjenerativ me aplikime si Grasshopper i ka hapur dyert dizajnit nga poshtë-lart në studiot e arkitekturës kudo në botë ama ndryshimi i perspektivës ende nuk ka ndodhur në kantierin e ndërtimit. Betoni dhe çeliku me sistemet e tyre strukturore që prej vitesh dominojnë ndërtimin i detyrojnë arkitektët ti përmbahen rrjetit.

“Për të ndërtuar modele të drejtura në mënyrë parametrike, nevojitet një proçes i cili mund të specializojë dhe krijojë një shumëllojshmëri elementësh. Në fushat jashtë ndërtimit kjo ka filluar të ndodhë prej kohësh.” – shpjegon Sung

Ne krijimin e strukturës kuintesenciale nga lart-poshtë Unite d’habitation, Le Corbusier u frymëzua nga sistemet strukturore të anijeve trans-oqeanike. Në atë që mund të jetë trendi i ardhshëm i arkitekturës së shekullit të 21të, arkitektët nga poshtë-lart mund të frymëzohen nga aeroplani. Pjesët e mjeteve fluturuese kane forma të ndryshme, të forta e komplekse pa pasur nevojën të përdorin çelik apo beton e bile prodhohen me metoda tërësisht të ndryshme nga ato që përdoren sot në ndërtim.

“Duke marrë parasysh që arkitektura ka mbetur pak prapa në përfshirjen e ideve, metodave dhe teknologjive të reja në profesion,” – thotë Sung, – “herët apo vonë, paradigmi i ri do të aplikohet në mënyrë me aktive ne arkitekturë, dhe e njejta gjë do të ndodhë rrjedhimisht në aplikimin e modeleve gjenerative edhe në modelim e ndëertim.

WooJae Sung – Arkitekti ka studjuar në Yonsei University, Seoul, Korea dhe Cornell University’s School of Architecture në New York. Për më shumë shembuj arkitektonikë nga WooJae Sung apo shëmbuj në Grasshopper mund të vizitoni faqen e tij: www.woojsung.com.

Grasshopper – Për arkitektë dhe dizajnera që duan të eksplorojnë forma të reja duke përdorur algoritma gjenerativë, Grasshopper është një editor grafik algoritmash I integruar me Rhinoceros. Ndryshe nga RhinoScript, Grasshopper mund të përdoret edhe nga ata që nuk njohin programimin apo skriptimin. Për më shumë informacion vizitoni http://www.grasshopper3d.com/.

Kur mendojmë për drurin dhe letrën automatikisht imagjinojme mardhënien natyrale me të cilën prej shekujsh nga druri kemi prodhuar letër. Mieke Meijer ka vendosur ta përmbysë këtë trend duke krijuar atë që ai e quan GazetëDru (NewspaperWood).

GazetaDru ishte tejet e vështirë dhe kërkonte një process të tejzgjatur prodhimi kur Meijer e konceptoi gjate kohës kur ishte student. Pas shume diskutimesh, takimesh, seminaresh dhe eksperimentesh skuadra e designlab Vij5 ku tashne Meijer punon arriti ta thjeshtojë proçesin dhe e transformoi GazetënDru në nje produkt të gatshëm për tu prodhuar dhe tregtuar.

GazetaDru e zgjat jetën e letrës duke e ricikluar ate. Nderkohë që ky material e ka të pamundur tani për tani të zëvendësoje drurin ai është një mënyre e re dhe interesante për te ripërdorur sasine e konsiderueshme të gazetave që ndërrojnë duar çdo ditë për të krijuar forma, mobilje e produkte të tjera.

GazetaGru u prezantua në Ventura Lambrate gjatë Milan Design Week 2011 ku një grup dizajnerash Hollandez - rENs, Breg Hanssen, Greetje van Tiem, Ontwerpduo, Floris Hovers,Christian Kocx & Tessa Kuyvenhoven – u ftuan të eksperimentojnë me materialin e ri.

nga Yatzer

Ndërsa është relativisht e thjeshtë të krijosh një stol apo tavolinë të vogël prej kartonit të onduluar, është tjetër lloj sipërmarrje të krijosh një shtëpi të tërë e cila përfshin një krevat që mban peshën e dy personave prej të njëjtit material. Kompania Australiane Karton ka krijuar praktikisht çdo lloj mobiljeje të nevojshme për një shtëpi prej kartoni duke përfshire dhomë gjumi, zyrë, ngrënie dhe ndënjeje.

Kartoni I onduluar është pjesërisht I izoluar nga uji duke përdorur bojëra dhe polyurethane (një lloj plastike). Për të ndërtuar mobiljet nuk nevojitet asnje mjet apo aksesor (IKEA Style). Palosja dhe kapja midis elementëve e ben montimin të thjeshtë dhe të shpejtë. Dhe duke llogaritur që e gjithe dhoma e gjumit kushton pak qindra dollarë kosto është një argument sekondar.

Letër e ricikluar dhe jo toksike si dhe bojëra organike e bejnë produktin plotësisht të riciklueshëm. Ndëera nuk mund të flasim për design “mondan” këto mobilje janë mjaft të pershtatshme pë rte mobiluar nje konvikt, garsonierë apo tjetër ambjent të perkohshëm.

nga Karton

” Kemi produkte lokale si raki, ouzo, fërnet, si dhe prodhime vere. Riciklojmë kanace alumini – sipas traditës rome, u munduam të gjenim një mënyrë për të ricikluar plastikën por për momentin duket e pamundur – dhe sigurisht ofrojmë produkte kompozite dhe organike nga pemët, lulet dhe trëndafilat tanë. Për momentin shfaqim vetëm punët e fotografëve tanë, por artistët e të gjitha moshave janë të mirëpritur për të ekspozuar punët e tyre. Kjo mund të tingëllojë pak Utopike në një vënd si Himara, por ka gjithmonë një moment për ta kthyer jetën e njerzve pak më artistike, sidomos kur janë nëpër pushime dhe gjithkush përqëndrohet kryesisht në det dhe diell.

Hapsira është në vetvete një skulpturë. Eshtë një oborr me pemë portokalli dhe ne kemi përdorur dhe ricikluar paisjet e pronarëve të mëparshëm, kemi përmirësuar dhe krijuar disa ndarje – të cilat përdoren si hapsira ekspozimi gjithashtu – duke organizuar kështu një hapsirë prej 500 metra katror. ”

Vendndodhjen e saktë e gjeni në http://maps.google.com/?ll=40.102309,19.745114&spn=0.004522,0.010568&z=17

Architects: Egda Rapo, Aleksander Vero
Photographer: Milto Gjezo

Projekti i BIG: Bjarke Ingels Group
Fitues i konkursit organizuar nga bashkia e Tiranës për projektimin e Xhamisë, Qëndrës Islamike dhe Muzeut fetar të Tiranës.

Këto ditë në Kopenhagen SeARCH përfunduan dhe inagurojnë projektin e tyre më të ri për një qendër konferencash.  Ngrehina e re është ndërtuar nga klienti Novo Nordisk, një kompani që operon në fushën e shëndetësisë dhe njihet në mbarë botën për kurimin e diabetit. Qendra e Re e Konferencave është e vendosur në një kontekst historik mjaft të veçantë; pranë një ferme monument në Danimarkë, e cila daton shekullin e 14-të.

Projekti përmban një auditor, zyra, restorante, salla mbledhjesh, shërbime sportive dhe gjimnastike, si edhe dhoma bujtine. Qëllimi i projektit ishte konceptimi i një tipi të ri qendre konferencash, i cili do të ishte më dinamik dhe ndërveprues, si nga këndvështrimi i punonjësve të përhershëm të faciliteteve të vendosura aty pranë, ashtu edhe nga këndvështrimi i të ftuarve nga mbarë bota.

Ferma e restauruar e shekullit të 14-të, ku është vendosur edhe hyrja, ka një vend të veçantë në historinë e kompanisë Novo Nordisk: aty për herë të parë në histori ëshë nxjerrë insulinë nga pankreasi i një lope . Duke e realizuar zgjerimin pjesërisht nëntokë, është bërë e mundur që të mos pengohet pamja e fermës monument. Për të siguruar një integrim perfekt, SeARCH ka bashkëpunuar ngushtë me Institutin e Monumenteve të Danimarkës dhe organizatat për mbrojtjen e zogjve.

Kompania Novo Nordisk kishte ndërmend të ndërtonte një seri dhomash për konferenca, të cilat duhet tëi diferencoheshin në stil njëra nga tjetra; klasike, (post)moderne, antropologjike dhe minimaliste. SeARCH u propozoi klientëve një skemë më modeste bazuar në ‘skicimin e lopëve’ (mënyra se si lopët rregjistoheshin dhe identifikoheshin dikur).

Secila prej dhomave të mbledhjes ka një planimteri dyshemeje në formën e veshit të lopës apo të një gjetheje. Të gjitha dhomat janë disi ndryshe në trajtë, madhësi dhe material, por përsëri në relacion tepër të qartë njëra me tjetrën. Ato të gjitha shijojnë pejsazhin e bukur plot zogj të liqenit. Ndërsa auditori vetë ka marrë shkas nga forma e origjinës së kopshtit drejkëndor të fermës dhe është frymëzuar nga hangarët që dikur qëndronin në atë vend.

Instalacionet me cilësi tepër të lartë dhe masat mjedisore kanë krijuar një ngrehinë të qëndrueshme me klimë optimale brenda dhe përdorim minimal të energjisë. Kompania Novo Nordisk ka tashmë një strategji të përditësuar që gjeneron energji të pastër, të aplikuar në të gjithë grupin e saj. Me ndërtesën e re projektuar e ndërtuar brenda të njëjtës frymë, ky rezulton të jetë një kompleks i qëndrueshëm.

Të dhënat e Projektit:

klient: Novo Nordisk

arkitekt: SeARCH bv

grupi i punës: Bjarne Mastenbroek, Kathrin Hanf met Remco Wieringa en Paul Stavert, Geurt Holdijk, Laura Alvarez, Elke Demyttenaere, David Gianotten

foto: Iwan Baan (iwan@iwan.com)

Falenderojmë SeARCH për kontributin e tyre në p-ARK!

Copenhagen, May 2011 Conference Centre in Hillerød, Copenhagen, completed by SeARCH. The project is designed for Novo Nordisk, world leader in diabetes care. The conference centre is an extension of ‘Favrholm’, a monumental Danish farm that originates from the 14th century.

The complex contains an auditorium, offices, restaurants, meeting rooms, sports- and fitness facilities and guest rooms for the biggest insulin producer worldwide, Novo Nordisk a/s. The purpose of the project was to design a new type of conference centre, more dynamic and interactive for both employees of the close by situated R&D and production facility and employees, guests and speakers worldwide.

The restored 14th-century farm house, in which the main entrance is situated, played a crucial role in the history of the company: here for the first time in history insulin was extracted from the pancreas of cows. By realizing the extension partly underground, the view to the monumental farm was not harmed. For an optimal integration SeARCH worked closely together with the Danish Monument Service (KUAS) and bird protection organizations.

Novo Nordisk had a series of conference rooms in mind varying from style; from classic, to (post)modern, anthropological and minimalistic. SeARCH proposed a more modest scheme based on ‘the sketching of cows’ (the way cows were registered and identified in the past).

Each meeting room has a floor plan in the shape of a cow’s ear or leaf, all of them slightly different in shape, size and material, but still clearly related. These are situated into the embankments, viewing the vast landscape and the foraging birds in the lake. The newly built auditorium however restores the original, rectangular design of the courtyard of the farm house and is inspired by the barns that once stood there.

Extreme high quality installations and environmental measures create a sustainable building with optimal indoor climate and minimal energy. Novo Nordisk already has an updated strategy generating clean energy for the whole group. All this results in a sustainable complex.

Project credits

client: Novo Nordisk

architect: SeARCH bv

design team: Bjarne Mastenbroek, Kathrin Hanf met Remco Wieringa en Paul Stavert, Geurt Holdijk, Laura Alvarez, Elke Demyttenaere, David Gianotten

supervision building site: Jimmy Richter Lassen, Torben Pedersen, Rasmus Bjarnov, Jens Rise Kristensen, Niels Max

images: Iwan Baan (iwan@iwan.com)

Thanks to SeARCH for sharing!

Marrë nga: Built by Animals: The Natural History of Animal Architecture nga Mike Hansell